Eksiz Oluk Sistemleri

Eksiz oluk nedir?

Eksiz oluk, rulo hâlindeki sacın şantiyede oluk makinesinden geçirilerek istenen uzunlukta, tek parça olarak üretildiği yağmur oluğudur. Klasik oluklar belirli boylarda parçalar hâlinde gelir ve yerinde birbirine eklenir; eksiz olukta ise düz bir cephe boyunca ek yapılmaz.

Ek yerleri yalnızca köşelerde ve sistemin zorunlu kıldığı noktalarda kalır. Oluklarda zamanla görülen damlama ve sızıntıların önemli bölümü ek yerlerinden kaynaklandığı için bu, sistemin en önemli avantajıdır.

Piyasada eksiz oluklar çoğunlukla K profil (ön yüzü dekoratif kıvrımlı) olarak üretilir. Profil ve ölçü seçeneklerini Eksiz Oluk Ölçüleri ve Sistem Seçimi yazımızda ayrıntılı anlattık.

Neden eksiz oluk?

• Daha az ek yeri: Sızıntı yapabilecek bağlantı sayısı en aza iner.
• Tam ölçü: Oluk, cephenin gerçek uzunluğuna göre yerinde üretilir.
• Temiz görünüm: Askılar çoğunlukla oluğun içinde kalır; cephede kesintisiz bir çizgi oluşur.
• Bütünlüklü sistem: İniş boruları, köşeler, kapaklar ve bağlantı parçaları aynı sistemin parçası olarak seçilir.

Sistemin bileşenleri

Oluk gövdesi

Rulo sacdan yerinde profillenen tek parça oluk.

Askılar

Oluğu saçağa ya da alın tahtasına bağlayan, çoğunlukla oluk içinde gizli kalan taşıyıcı parçalar. Aralıkları üretici önerisine ve kar yüküne göre belirlenir.

Köşe parçaları

İç ve dış köşelerde oluk hatlarını birleştiren parçalar.

Kapaklar

Oluk uçlarını kapatan sonlandırma parçaları.

Çıkış ağızlığı

Oluğu iniş borusuna bağlayan parça. Konumu ve sayısı, suyun oluk içinde ne kadar yol alacağını belirler.

İniş borusu ve dirsekler

Suyu oluktan zemine ya da drenaj hattına taşıyan borular; cepheye kelepçelerle tutturulur.

Yaprak tutucu

Ağaçlık çevrelerde, oluğa ve iniş borusuna yaprak dolmasını azaltan isteğe bağlı aksesuar.

Ölçü ve kesit nasıl belirlenir?

Doğru oluk kesiti; oluğa su veren çatı alanına, bölgenin yağış yoğunluğuna, oluğun uzunluğuna ve iniş borularının sayısıyla yerine göre belirlenir. Çatı drenajının hesap esasları, Türkiye'de de yayımlanmış olan Avrupa standardı TS EN 12056-3'te tanımlanır.

Pratikte büyük çatı alanları ve uzun hatlar için daha büyük kesit ya da daha fazla iniş borusu gerekir. İniş borusu sayısını artırmak, suyun oluk içinde katettiği yolu kısaltır ve taşma riskini azaltır.

Malzeme seçenekleri

Eksiz oluk; boyalı alüminyum, boyalı galvaniz sac ve bakır gibi malzemelerden üretilebilir. Kullanılabilecek malzeme, oluk makinesinin ve rulo sacın bulunabilirliğine bağlıdır.

• Boyalı alüminyum: Hafiftir, paslanmaz; renk seçenekleri sac üreticisinin kartelasına bağlıdır.
• Boyalı galvaniz sac: Ekonomik ve rijittir; kesim kenarlarının ve çiziklerin korunması önemlidir.
• Bakır: Uzun ömürlüdür ve zamanla patina oluşturur; bakır çatı ve cephelerle uyumlu bir seçimdir.

Oluk malzemesi çatı örtüsüyle uyumlu seçilmelidir. Örneğin bakır bir yüzeyden akan su, galvaniz ya da alüminyum bir oluğa zarar verebilir.

Montajda dikkat ettiğimiz noktalar

• Oluğa çıkış ağızlıklarına doğru hafif bir eğim verilir; suyun oluk içinde beklememesi sağlanır.
• Oluğun ön kenarı, arka kenarından biraz aşağıda tutulur; taşma olursa su cepheye değil dışarıya taşar.
• Çatı örtüsünün suyu oluğun içine bırakması için saçak bitişi ve damlalık detayı kontrol edilir.
• Çok uzun hatlarda sıcaklıkla boy değişimi hesaba katılır; gerekirse genleşme detayı planlanır.
• İniş borularının suyu temel ve duvar diplerinden uzaklaştıracak şekilde bitirilmesine dikkat edilir.