Çatı Su Yalıtımı Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Bir çatıda su yalıtımının görevi basittir: Suyu yapının dışında tutmak. Ancak bu görevin nasıl yerine getirileceği, çatının eğimli mi yoksa düz mü olduğuna göre tamamen değişir.

Eğimli çatıda su yalıtımı

Eğimli bir çatıda suya karşı ilk savunma hattı çatı örtüsünün kendisidir: kenet çatı, trapez sac ya da başka bir örtü. Örtünün altındaki su yalıtım örtüsü (membran) ise ikinci savunma hattıdır. Bu katman;

• rüzgârla sürüklenen yağmuru ve karı,
• örtüdeki olası küçük kusurlardan geçen suyu,
• örtünün alt yüzeyinde oluşabilecek yoğuşma damlalarını

yakalar ve saçaktan oluğa doğru güvenle uzaklaştırır.

Örtü altı membran seçimi

Örtü altı membranlar, buhar geçirgenliklerine göre ayrılır. Buhar geçirgen (difüzyona açık) membranlar suyu geçirmezken su buharının dışarı çıkmasına izin verir; özellikle doğrudan ısı yalıtımının üzerine serildiklerinde tercih edilirler. Bir membranın buhar geçirgenliği teknik belgelerde genellikle sd değeriyle ifade edilir; sd değeri düştükçe malzeme buhara karşı daha açıktır.

Membranlar saçaktan mahyaya doğru, üstteki alttakinin üzerine binecek şekilde serilir. Bindirme boyu üreticinin önerisine ve çatı eğimine göre belirlenir.

Düz çatı ve terasta su yalıtımı

Düz çatı ve teraslarda su, yüzeyden hızla akıp gitmez. Bu yüzden su yalıtım membranı asıl korumadır ve yüzeyin tamamında kesintisiz olmalıdır. Sık kullanılan sistemler şunlardır:

Bitümlü membranlar

Rulo hâlinde gelen, çoğunlukla şaloma ile ısıtılarak yapıştırılan membranlar. Genellikle iki kat olarak uygulanır.

Sıvı uygulanan sistemler

Poliüretan, poliürea gibi sıvı olarak sürülen ya da püskürtülen ve kürlendikten sonra eksiz bir zar oluşturan sistemler. Karmaşık detaylarda avantaj sağlar; yüzey hazırlığı çok önemlidir.

Sentetik membranlar

PVC, TPO ve EPDM gibi tek katlı membranlar. Ek yerleri sıcak hava ile kaynak ya da sisteme özel yöntemlerle birleştirilir.

Düz çatı da aslında tamamen düz olmamalıdır. Suyun gidere doğru akması için eğim verilmesi gerekir; birçok teknik kılavuz, su yalıtımı yüzeyinde yaklaşık %2 ve üzeri bir eğim önerir. Su birikintisi bırakan bir teras, membranın ömrünü kısaltır.

Sızıntıların başladığı yerler: Detaylar

Gerek eğimli gerek düz çatıda, sızıntıların büyük kısmı düz yüzeylerden değil detaylardan kaynaklanır:

• Parapet ve duvar dipleri: Membranın düşey yüzeye yeterli yükseklikte çıkarılması gerekir; birçok teknik kılavuz bu yükseklik için en az 15 cm civarında bir değer önerir. Üst ucu ayrıca korunur.
• Giderler: Membranın gidere sızdırmaz biçimde bağlanması ve giderin düzenli temizlenmesi gerekir.
• Baca, havalandırma ve tesisat geçişleri: Membranı delen her eleman özel bir manşet ya da detayla çözülmelidir.
• Dilatasyon derzleri: Yapının hareket ettiği bu noktalarda membranın da hareket edebilmesi sağlanır.
• Dere ve mahya: Eğimli çatıda suyun toplandığı ve yön değiştirdiği hatlar.

Sızıntının belirtileri

• Tavanda ya da duvarın üst kısmında sarı-kahverengi lekeler
• Sıvada kabarma, boyada dökülme
• Çatı arasında nem kokusu, küf ya da kararmış ahşap
• Yağıştan sonra damlama ya da ıslak yalıtım malzemesi

Sızıntının görüldüğü yer ile suyun girdiği yer çoğu zaman aynı değildir. Su, katmanlar arasında ilerleyerek metrelerce ötede kendini gösterebilir. Bu yüzden onarım, lekenin hemen üstüne değil, suyun gerçek giriş noktasına yapılmalıdır.

Bakım önerileri

• Oluk, gider ve iniş borularını düzenli olarak temizleyin; tıkanan bir gider, terasta su birikmesine yol açar.
• Büyük fırtına ve yoğun kar yağışından sonra çatıyı ve bitişleri gözle kontrol edin.
• Terasa yeni bir tesisat ya da ekipman eklenecekse, membranın delinmemesi için önceden planlama yapın.
• Küçük bir sorunu erkenden onarmak, yalıtımın ve alt katmanların ıslanmasını önler.

Isı yalıtımı ile birlikte düşünüldüğünde su yalıtımı çok daha etkili olur. Katmanların sırası için Çatı İzolasyonu Nasıl Yapılır? yazımıza bakabilirsiniz.